រឿងពាក្យសុភាសិតតម្លៃ ៣០ តម្លឹង
កាលពីព្រេងនាយមានជនពីរនាក់ប្តីប្រពន្ធ បុរសជាប្តីបានឃើញ គេរៀនរបៀនពូកែ ចង់រៀនណាស់យកប្រាក់៣០ តម្លឹងលាប្រពន្ធដើរទៅរករៀន ដើរពីស្រុកមួយដល់ខេត្រមួយ ឮគេថាត្រង់ណាមានអ្នកចេះរបៀនអាគមគាថាពូកែ ក៏ទៅរកត្រង់នោះ ដល់ទៅជួបគ្រូណាពូកែគេសូត្រឲ្យស្តាប់ គេធ្វើឲ្យមើលដូចម្តេចៗ ក៏ចេះតែមិនចូលចិត្តលុះដើរទៅឆ្ងាយទៅ ក៏បានជួបនឹងតាចាស់ម្នាក់។ តាចាស់សួរថា «អ្នកឯងទៅណាដើរមកតែម្នាក់ឯងស្វះស្វែងរកអ្វី ?» ។ បុរសនោះឆ្លើយថា «ឱ! តាអើយ! ខ្ញុំមកនេះដ្បិតឮគេថានៅទីនេះមានគ្រូចេះរបៀនពូកែ បានជាខ្ញុំខំសង្វាតមក ក្រែងតាចេះដឹង ប្រដៅចៅផង» ។ តាចាស់ឆ្លើយថា «តាមានរបៀនបីបទតំលៃ៣០ តម្លឹង បើអ្នកឯងកាន់ជាប់ អ្នកឯកមិនច្បុតទេគង់បានដូចចិត្ត បើមានកិច្ចដំណើរអ្វីឲ្យសូត្ររបៀនតានេះចុះពូកែណាស់» ។ បុរសនោះថា «តាសូត្រឲ្យខ្ញុំស្តាប់មើល! បើចូលចិត្តខ្ញុំយក» ។ តានោះសូត្រឲ្យស្តាប់ថា «រពិសដៃផ្ទៃឆ្អែត ដេកយប់កុំនិយាយនឹងស្រី ឃ្លានកុំអាលស៊ី» ។
បុរសនោះស្តាប់ បានចូលចិត្តក៏ប្រគល់ប្រាក់៣០ តម្លឹង ឲ្យតានោះ ហើយទន្ទេញរបៀនទាំងបីបទនោះចាំស្ទាត់រត់មាត់ ។ ឯតាចាស់ប្រាប់ថា «បើចៅកាន់របៀនទាំងបីម៉ាត់នេះបាន តាឲ្យទទេ មិនយកតម្លែទេ» ហើយតាចាស់ប្រគល់ប្រាក់ឲ្យបុរសនោះវិញ ។ បុរសនោះលាតាចាស់នោះវិលមកស្រុកវិញ ។ មាត់បុរសនោះចេះតែទន្ទេញរបៀនបីបទនោះចប់តាមផ្លូវមកពុំមានភ្លេច ។ លុះដើរឆ្ងាយបន្តិចមកជួបនឹងសំពៅឈ្មួញមួយ បុរសនោះក៏សុំដោយសារសំពៅគេមកស្រុក ដង្ខៅសំពៅក៏ឲ្យដោយសារ បុរសនោះតាំងពីចុះមកនៅក្នុងសំពៅថ្ងៃណា ក៏ចេះតែទន្ទេញរបៀនបីបទនោះ ហើយចេះតែជួយលាងជួយថែទាំ ជួយជួសជុលសំពៅដូចជារបស់ខ្លួន ។ នាយសំពៅនឹកក្នុងចិត្តថា «អ្នកនេះតាំងតែពីចុះមក ដោយសារសំពៅអញកាលណា គាត់ចេះថែធ្វើការដូចជារបស់គាត់» នឹកហើយក៏ស្រឡាញ់បុរសនោះ ឲ្យរៀបបាយទឹកឲ្យស៊ីតែរាល់ថ្ងៃរៀងមក ។ ឯបុរសនោះពុំខ្ជិលសោះ ចេះតែខំធ្វើការក្នុងសំពៅដូចជាកូនឈ្នួលឯទៀតៗ ។ នាយសំពៅនឹកតែក្នុងចិត្តថា «បើកាលណាបានដល់ស្រុកអញនឹងចែករបស់ទ្រព្យឲ្យចៅនោះរកស៊ីតទៅ» ។ លុះបើកសំពៅមកដល់កណ្តាលស្រុកមួយ បានឃើញវិហារមួយគេរៀប អណ្តាប់ពោរពាសសុទ្ធតែចំណីស្រាបាយទុកឲ្យយក្សវាស៊ី ។
ឯនាយ សំពៅកាលដល់វិហារនោះ ក៏ចតសំពៅឡើងលេង ឃើញចំណីទាំងនោះពុំមានមនុស្សក៏នាំគ្នាស៊ីផឹកស្រាស្រវឹង ដេកនៅក្នុងវិហារនោះទាំងអស់គ្នា ខានតែបុរសម្នាក់នោះមាត់គាត់ចេះតែទន្ទេញថា «រពិសដៃផ្ទៃឆ្អែត ដេកយប់កុំនិយាយនឹងស្រី ឃ្លានកុំអាលស៊ី» ដោយគិតថា «ចំណីទាំងអស់នេះមានមូលហេតុអ្វីមួយហើយបានជាគេរៀបទុកនៅទី នេះ ឥឡូវអ្នកទាំងអស់នេះស៊ីគង់តែមានភ័យពុំខាន» គិតដូច្នោះហើយពុំហ៊ានស៊ីឡើយទៅពួនលើធ្នឹមវិហារដោយស្ងៀមស្ងាត់ លបមើល ។
លុះដល់ ថ្ងៃត្រង់ យក្សមកដល់ហើយវាខឹងណាស់ថា «នរណាក៏ហ៊ានមកស៊ីចំណីអស់នេះ គេរៀបឲ្យតែអញស៊ីទេ ឥឡូវវាស៊ីអស់ហើយវាដេកនៅទីនោះ» ។ យក្សថាហើយក៏បោះដំបងទៅវាយមនុស្សដែលដេកនោះស្លាប់ទាំងអស់ទៅ ។ ឯដំបងក៏វិលមកខាងយក្សវិញ ហើយយក្សក៏កាច់កមនុស្សទាំងអស់នោះស៊ីទៅរួចក្រឡេកមើលក្រឡេម ក្រឡឺម ។ បុសឃើញយក្សភ័យណាស់ មាត់ចេះតែទន្ទេញរបៀនបីបទហើយគិតថា «បើអញស្រែកក្រែងយក្សវាឮ វាឃើញអញហើយវានឹងស៊ីអញទៀត» ។ គិតហើយក៏លោតពីលើធ្នឹម ស្រែកវ៉ាសឡើង ។ យក្សភ័យណាស់ក៏រត់ចោលដំបងទៅបាត់ទៅ ។ បុរសនោះបានដំបងវាយឯងហើយក៏ដើរត្រឡប់មកស្រុក ចោលសំពៅនៅកំពង់វិហារនោះឯង ។
លុះដើរ មកដល់ផ្ទះក្នុងវេលា យប់ បុរសនោះយកដំបងទៅលាក់ក្រោមជំណ្តើរយកថ្មសង្កត់លើហើយឡើងទៅដេក លើផ្ទះ ។ ប្រពន្ធសួរប្រាប់ប្រពន្ធថា «ចាំព្រឹកសឹមនិយាយប្រាប់» ។
ក្រោយ ពេលប្តីទៅ ប្រពន្ធនៅផ្ទះវាមានសហាយ វេលាយប់ដែលប្តីមកដល់ផ្ទះសហាយនោះវាមកស្តាប់នៅក្រោមផ្ទះ វាចង់ដឹងរឿងឆាប់ឲ្យមេស្រីសហាយវាសួរថា «ដំណើរដូចម្តេចក៏ចាំព្រឹកបាននិយាយ ?» ។ ប្រពន្ធចេះតែអោបអង្អែលៗទ្រាំពុំបានប្តីក៏និយាយប្រាប់ថា «អញនិយាយនឹងឯងនេះខុសគ្រូហើយដ្បិតគ្រូផ្តាំថាៈ ដេកយប់កុំនិយាយនឹងស្រី ឥឡូវនេះអញនិយាយខុសបណ្តាំគ្រូហើយ» ។ ប្រពន្ធសួរថា «អ្នកទៅបានអ្វីមកខ្លះ ?» ។ ប្តីថា «បានតែរបៀនបីបទហើយត្រឡប់មកវិញ ដល់ពាក់កណ្តាលផ្លូវបានដំបងវាយឯង» ។ ប្រពន្ធសួរថា «ដំបងនោះទុកនៅឯណាឥឡូវនេះ ? ខ្ញុំចង់ឃើញ» ។ ប្តីថា «អញទុកក្រោមជណ្តើរយកថ្មគ្រប» ថាហើយក៏ដេកលក់ទៅ ។
សហាយលបស្តាប់ឮហើយក៏ទៅក្រោមជណ្តើររើសយកដំបងនោះទៅបាត់ទៅ ។
លុះ ព្រឹកព្រហាមស្រាងៗឡើង បុរសនោះរឭកពីដេកចុះទៅរកដំបងពុំឃើញ ក៏ប្រាប់ប្រពន្ធថា «អញប្រាប់ឯងមិនជឿអញថា ខុសគ្រូហើយ ឯងចេះតែលួងអញ ទាល់តែអញប្រាប់ឥឡូវនេះ មនុស្សវាឮវាលួចយកដំបងបាត់ទៅហើយ» ។ ប្រពន្ធឮហើយដឹងថាសហាយលួច ក៏មិនស្តីដណ្តាំបាយឲ្យប្តីស៊ីៗ រួចហើយបុរសនោះក៏យកខ្សែចងដុំថ្មដែលគ្របលើដំបងនោះ នាំទៅប្តឹងមេស្រុកឲ្យជំនុំ ជម្រះរកចោរឲ្យ មេស្រុកបើជំនុំជម្រះដូចម្តេចពីព្រោះថ្មពុំចេះស្តី គេជេរថា «អាកំព្រើល! តាំងពីដូនតាមកនរណាដែលឃើញដំបងវាយឯង» គេគម្រាមហើយគេដេញចេញទៅ ។ បុរសនោះចេះតែអូសថ្មទៅប្តឹងតាំងតែពីមេស្រុកដល់ទៅលោកយមរាជ អ្នករាជការគ្រប់ក្រសួងគេចេះតែដេញចេញ គេថាមនុស្សឆ្កួត គេមិនឲ្យចូល ។ បុរសនោះអូសថ្មទៅថ្វាយស្តេចៗ ទ្រង់សួរសព្វគ្រប់ហើយទ្រង់ប្រាប់ អស់នាហ្មឺនកុំថាវាឆ្កួតសេចក្តីនេះមែនហើយបានជាវាហ៊ានថា «ស្តេចមានព្រះរាជបន្ទូលប្រាប់បុរសថា «ណ្ហើយវិលទៅផ្ទះចុះកាលណាអញឲ្យគេទៅហៅចាំមក» ។ បុរសនោះទូលថា «ព្រះករុណាថ្លៃវិសេស» ហើយក្រាបថ្វាយបង្គំលាទៅផ្ទះវិញ ។
ក្រោយ ពេលបុរសនោះទៅ ស្តេចទ្រង់ព្រះរាជបញ្ជាឲ្យប្រាប់ បណ្តាប្រជារាស្រ្តថា«ដ្បិតស្តេចឲ្យអស់ព្រះស្នំចេញរាំបីថ្ងៃបី យប់ឲ្យ បណ្តារាស្រ្តមើលតាមចិត្ត ពុំមានឃាត់ឃាំងឡើយ» ហើយទ្រង់ឲ្យរៀបលេងល្ខោន ។ កាលនោះអស់រាស្រ្តសឹងតែចូលទៅមើលគ្រប់គ្នា ។ ស្តេចទ្រង់យាងចូលទៅក្នុងព្រះរាជដំណាក់ជ្រើសរើសប្រេង ក្រអូបយ៉ាងចំឡែកមួយដប់ដែលសំរាប់តែស្តេច អស់រាស្រ្តនាហ្មឺនពុំ ដែលមានទ្រង់ប្រើអាមាត្រម្នាក់យកទៅឲ្យបុរសនោះ ហើយប្រាប់ថា «ស្តេចទ្រង់ព្រះរាជទានឲ្យអ្នកឯងនិងប្រពន្ធអ្នកឯងលាប ប៉ុន្តែឲ្យអ្នកឯងនៅផ្ទះកុំទៅមើលល្ខោនឲ្យតែប្រពន្ធទៅបានហើយ » ។ អាមាត្រអ្នកយកទៅឲ្យប្រាប់សព្វគ្រប់ហើយ វិលទៅក្រាបបង្គំទូលស្តេចវិញ ។ បុរសនោះបានប្រេងក៏ហៅប្រពន្ធមកហុចប្រេងទៅឲ្យប្រាប់ថា «ព្រះករុណាជាអម្ចាស់ជីវិតទ្រង់ព្រះរាជទានប្រេងនេះមក ព្រោះទ្រង់អាណិតស្រឡាញ់ឲ្យយើងលាបទៅមើលល្ខោននឹងគេតែឥឡូវនេះអញ ឈឺក្បាល ឯងយកទៅលាប ហើយទៅមើលល្ខោននឹងគេចុះ» ។ ឯប្រពន្ធឮប្តីបើកឲ្យទៅ ហើយឲ្យទាំងប្រេងទៅលាបផងដូច្នោះអរពន់ពេកដោយពុំបានដឹងកលជាគេ នឹងចាប់ ក៏យកប្រេងទៅឲ្យសហាយលាបផង ហើយបណ្តើរគ្នាទៅមើលល្ខោនឈរទន្ទឹមគ្នា ។ លុះបន្តិចទៅ ស្តេចទ្រង់ធុំក្លិនក្រអូបប្រេងនោះ ទ្រង់ខ្សិបប្រាប់នាហ្មឺនម្នាក់ថា «ចូរអ្នកទៅហិតក្លិនប្រេងក្រអូបយ៉ាងនោះ ប៉ុន្មាននាក់ ចូរអ្នកនាំយកមកឲ្យអញជាឆាប់» ។
នាហ្មឺន នោះក្រាបថ្វាយបង្គំហើយ ទៅហិតមនុស្សឯទៀតមិនធំ សោះតែប្រុសម្នាក់ ស្រីម្នាក់ ដែលឈរទន្ទឹមគ្នាលាបប្រេងក្រអូបទាំងពីរនាក់នោះ ក៏នាំយកទាំងប្រុសទាំងស្រីយកទៅថ្វាយស្តេចៗឲ្យលែងរាំទៅ ហើយទ្រង់ឲ្យហៅទាំងប្រុសទាំងស្រី មកដល់ទ្រង់សួរថា«នេះជាប្រពន្ធចៅឯងមែនឬ ?» ។ បុរសនោះក្រាបបង្គំទូលថា «មែន» ។ ទ្រង់មានព្រះបន្ទូលសួរទៅប្រុសជា សហាយនោះថា «ឯងបានទៅលួចដំបងចៅនោះមែនឬ ?» ។ សហាយនោះ ក្រាបបង្គំទូលថា «លួចមែន» ។ ទ្រង់ឲ្យទៅយកដំបងនោះមកឲ្យយកសហាយទាំងប្រុសស្រីនោះទៅដាក់ ច្រវាក់ធ្វើទោស ។ បុរសជាម្ចាស់ដំបងថ្វាយបង្គំសូមទោស ហើយប្រគល់ទាំងផ្ទះសំបែង ទាំងប្រពន្ធទៅសហាយនោះទាំងអស់ដោយពុំខឹងអ្វីឡើយ ។ បុរសសហាយនោះអរណាស់ សំពះសូមទោសរួចវិលទៅវិញ ។ ឯបរុសម្ចាស់ដំបងថ្វាយដំបងទៅស្តេច ហើយក្រាបលាទៅទៀត ស្តេចឃាត់ក៏ពុំព្រម ទ្រង់មានព្រះរាជបន្ទូលថា «ដំបងវាយឯងនេះថ្លៃណាស់» ទ្រង់ព្រះរាជានុញ្ញាតបីឃ្លាំងមាសប្រាក់ឲ្យបុរសនោះយកតាមចិត្ត ។ បុរសនោះរើសអស់ទាំងឃ្លាំងមាសប្រាក់អម្បាលនោះទៅ ឃើញកាំបិតបន្ទោះ១ចាស់ នៅក្រោមឃ្លាំង ក៏យកកាំបិតនោះនិងប្រាក់បន្តិចបន្តួចគ្រាន់តែចាយតាមផ្លូវ ហើយចូលទៅក្រាបថ្វាយបង្គំលាស្តេចដើរចេញទៅទៀត ។ ស្តេចពុំមានព្រះរាជបន្ទូលអ្វីទេតែអស់នាហ្មឺនគេ ត្មះតិះដៀលបុរសនោះថា «ជាមនុស្សឆោត មានប្រាក់មិនយក ទៅយកឯកាំបិតច្រះស៊ី» ។
បុរស នោះដើរចេញពីនគរនោះ បានទៅនគរមួយដទៃទៀត ។ ចួនជាថ្ងៃមួយនោះ ស្តេចនគរនោះទ្រង់មានព្រះបន្ទូលបង្គាប់សេដ្ឋីម្នាក់ថា «ព្រឹកស្អែកទ្រង់ទៅ ក្រសាលព្រៃ ឲ្យមហាសេដ្ឋីធ្វើរទេះមួយយ៉ាងល្អល្អះ ឲ្យឆ្លាក់ក្បាច់លាបលនឲ្យហើយឲ្យទាន់ក្នុងពេលព្រឹកស្អែកនេះ បើធ្វើពុំទាន់នឹងយកទោសស្លាប់ខ្លួន» ។ រីឯមហាសេដ្ឋីនោះធ្វើពុំទាន់ហើយ ពុំធ្វើរទេះបែជាទៅធ្វើក្តារមឈូសទៅវិញ ។
ថ្ងៃ នោះ ចួនជាបុរសនោះដើរទៅឃើញមហាសេដ្ឋីនោះកំពុងធ្វើបុណ្យក៏សួរថា «ចុះលោកមានការអ្វីបានជាធ្វើបុណ្យមានក្តារមឈូសផងដូច្នេះ?» ។ គេប្រាប់ថា «ស្តេចឲ្យធ្វើរទេះមួយយ៉ាងល្អ ឲ្យទាន់ពេលព្រឹកនេះ ស្តេចនឹងទៅក្រសាលព្រៃ បើធ្វើពុំទាន់ស្តេចនឹងយកទោសឥឡូវនេះ មហាសេដ្ឋីធ្វើពុំទាន់ ដឹងខ្លួនថាស្លាប់ បានជាធ្វើមឈូសធ្វើបុណ្យវិញ» ។
បុរស នោះឆ្លើយថា «ក្រអ្វីប៉ុណ្ណឹង ឲ្យតែបាយខ្ញុំស៊ី ខ្ញុំនឹងធ្វើឲ្យទាន់ព្រឹកនេះ» ។ មហាសេដ្ឋីបានឮដូច្នេះ អរណាស់ ហើយឲ្យរៀបបាយទឹកស៊ីឆ្អែតរួចប្រគល់ឈើឲ្យធ្វើរទេះ ។ បុរសនោះក៏ធ្វើតែនឹងកាំបិតមួយដែលយកក្រោមបាតឃ្លាំងនោះបានរួច ស្រេចក្នុងយប់នោះ ហើយលាបលនយ៉ាងល្អព្រឹកឡើងក៏អូសទៅថ្វាយស្តេចៗទ្រង់ទតឃើញ ទ្រង់ឲ្យរៀបប្រដាប់ប្រដាទៅក្រសាលព្រៃ ។ ឯមហាសេដ្ឋី លុះរួចពីស្លាប់ហើយនឹកក្នុងចិត្តថា «អ្នកនេះមានគុណធ្ងន់ណាស់ ឥឡូវនេះនឹងរកអ្វីឲ្យស្មើគ្មាន មានតែកូនក្រមុំ១ ល្អឲ្យមានប្តី ដូច្នេះមានតែអញការឲ្យអ្នកនោះ» គិតហើយក៏ហៅមកការឲ្យទៅ ។ លុះការហើយក្នុងយប់នោះពេលផ្សំដំណេក បុរសនោះគិតល្បងចិត្តប្រពន្ធហើយធ្វើជាផឹកស្រាស្រវឹងដេកទៅ យប់យូរបន្តិច ក៏ធ្វើជាក្អួតប្រឡាក់ប្រពន្ធអស់ ។ កូនសេដ្ឋីឃើញក្អួតប្រឡាក់ខ្លួនដូច្នេះ ក៏ស្រែកឡើងក្នុងយប់នោះថា «លោកឪពុករកប្តីឲ្យខ្ញុំ ជាមនុស្សប្រមឹក ក្អួតប្រឡាក់ខ្ញុំអស់ហើយ ខ្ញុំទ្រាំមិនបានទេ» ។ មហាសេដ្ឋីឮកូនស្រែកដូច្នេះក៏ឃាត់ទៅថា «កូនដេកទៅ កុំនិយាយដ្បិតប្តីកំពុងស្រវឹង ហើយគេមានគុណផង» ឃាត់ដូចម្តេចក៏មិនស្តាប់ថា «បើឲ្យទៅឆ្កែឆ្មាទ្រាំបាន ឯមនុស្សប្រមឹកខ្ញុំទ្រាំមិនបានទេ» ។
លុះ ព្រឹកឡើងបុរសនោះរលឹកពីដេក ក៏ចូលទៅរកសេដ្ឋីប្រគល់កូនឲ្យវិញ ប្រាប់ថា «មិនព្រមយកទេ» ហើយថាមិនបានប៉ះដៃជើងឡើយ ។ មហាសេដ្ឋីឃាត់សុំទោសឲ្យកូន ក៏បុរសនោះពុំព្រមនៅ ពុំព្រមយក ហើយលាមហាសេដ្ឋីយកតែកាំបិតដើរទៅទៀត ។ លុះស្តេចយាងមកពីព្រែទ្រង់ឲ្យទៅរកជាងដែលធ្វើរទេះនោះពុំឃើញ ទ្រង់ស្តាយណាស់ទ្រង់ឲ្យអស់នាហ្មឺនចាត់សំបុត្ររកគ្រប់ខេត្រក៏ ពុំឃើញ ហើយទ្រង់នៅស្ងៀមទៅ ។
ឯបុរស នោះលាសេដ្ឋីដើរទៅឆ្ងាយ ក៏បានទៅដល់នគរមួយដទៃទៀត ។ ស្តេចនគរនោះទ្រង់ឲ្យនាហ្មឺនម្នាក់ទៅដេកវេនចាំយាមនៅ ចុងព្រះរាជវាំងរោងរាល់យប់ ។ ស្តេចទ្រង់ចេញកាប់តែរាល់យប់ ចាប់តាំងពីថ្ងៃដែលទ្រង់បង្គាប់មកនោះ ស្លាប់អស់នាហ្មឺនជាច្រើន ។
ថ្ងៃ បុរសនោះទៅដល់ចួនត្រូវលើវេនចៅហ៊្វាទៅដេកថ្វាយស្តេចកាប់ ចៅហ៊្វានោះក៏ធ្វើបុណ្យទានថ្ងៃនោះ ។ បុរសនោះទៅដល់សួរគេថា «លោកមានការអ្វី បានជាធ្វើបុណ្យទាន ហើយម្តេច ក៏កូនប្រពន្ធយំរាល់គ្នាដូច្នេះ ?» ។ គេប្រាប់ថាលោកត្រូវទៅដេកវេនថ្វាយស្តេចកាប់ ល្ងាចនេះ បានជាលោកធ្វើបុណ្យទុកមុនស្លាប់ ។ បុរសនោះថា «ឲ្យតែបាយខ្ញុំស៊ីចុះ ខ្ញុំទៅដេកថ្វាយស្តេចជួស» ។ គេឮដូច្នេះក៏ទៅជំរាបចៅហ៊្វាៗឲ្យហៅបុរសនោះទៅ ឲ្យរៀបបាយទឹកស៊ីហើយសួរថា «បើអ្នកឯងទៅដេកវេនថ្វាយស្តេចជួយខ្ញុំៗនឹងធ្វើបុណ្យថ្វាយឲ្យ អ្នក» បុរសនោះក៏ទទួលដេកជួយហើយសុំគ្រឿងប្រដាប់ ចៅហ៊្វាពាក់ នោះយកមកពាក់ ហើយក៏លីកាំបិតបន្ទោះ ចូលទៅដេក ចុងព្រះរាជរោងចាំស្តេចចេញមកកាប់ ។ ទៅដល់ចុងព្រះរាជរោង បុរសនោះពុំដេកឡើយ ចាំស្តេចពេលយប់ជ្រៅស្ងាត់ ស្តេចទ្រង់បើកទ្វារចេញមក ទ្រង់កាន់ព្រះខ័ន យាងចូលមក នឹងកាប់បុរសនោះ ។ បុរសនោះឃើញស្តេចយាងមកជិត ក៏ស្ទុះចូលទៅចាប់ស្តេចជាប់ ហើយក៏ចាក់នឹងកាំបិតបន្ទោះបង្ខុស ពីរបីដង ហើយសួរថា «នរណា! ចូលមកទាំងយប់? ស្តេចទ្រង់ឲ្យអញចាំយាមក្នុងបន្ទប់នេះ» ថាហើយក៏ចាក់បង្ខុសទៀត ។ ស្តេចទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថា «ទេ ! អញទេ ! » ។ « នរណា ! អញទេ ? » ។ « អញជាស្តេច» ។ « ស្តេចអីមកពេលនេះ ? អញមិនដឹងទេ ! ដ្បិតស្តេចទ្រង់ឲ្យអញចាំព្រះរាជរោងក្នុងយប់នេះ » ។
សួរដេញ ដោលដូច្នេះហើយបុរសក៏លត់ជង្គង់ថ្វាយបង្គំស្តេច សូមទោស ។ ស្តេចត្រាស់សួរថា «ចៅនៅឯណា ?» ។ បុរសនោះថា «ខ្ញុំនៅផ្ទះចៅហ៊្វា» ។ ស្តេចទ្រង់ជ្រាបទ្រង់ញញឹម ហើយទ្រង់ចូលទៅក្នុងវិញ ។
លុះ ព្រឹកឡើងបុរសនោះលីកាំបិត ចេញពីក្នុងវាំងមកផ្ទះចៅហ៊្វា ។ អ្នកផងឃើញឆ្ងល់ថា «បុរសនោះទៅដេកវេនថ្វាយស្តេចកាប់ម្តេចក៏មិនស្លាប់ត្រឡប់ជាមក វិញ ?» ។ ចៅហ៊្វាសួរបុរសនោះជំរាបតាមដំណើរសព្វគ្រប់ហើយ ជម្រាបថែមទៀតថា «ស្តេចសព្វថ្ងៃនេះមិនមែនជាកាចទេ ដ្បិតទ្រង់ពិសោធន៍រកមនុស្សចេះដឹងក្នុងនគរ ដើម្បីរក្សាស្តេច បានជាទ្រង់ចាត់មនុស្សឲ្យយាម ទៅយាមចេះតែដេកលក់ ទើបស្តេចទ្រង់កាប់ ចុះបើសត្រូវវាចូលទៅលុកលុយស្តេច ហើយយើងដេកលក់នោះ តើនឹងជាយ៉ាងណាទៅ ?» ។ បុរសនោះនិយាយ រឿងប្រាប់សព្វគ្រប់ ទើបភ្ញាក់ខ្លួនរាល់គ្នា ។
ចៅហ៊្វានោះមានកូនក្រមុំមួយ ក៏ឲ្យជាប្រពន្ធបរុសនោះ ដោយគិតថាបុរសនោះមានគុណធ្ងន់ណាស់ ។
លុះព្រឹកឡើងស្តេចទ្រង់ឲ្យហៅបុរសនោះមក ទ្រង់ឲ្យធ្វើជានាហ្មឺនធំរក្សាព្រះនគរ បន្ទាប់ពីព្រះអង្គ ។
វេលា ស្តេចទ្រង់ព្រះជរាទៅ ទ្រង់ពុំមានព្រះរាជបុត្រ នឹងសោយរាជ្រស្នងមានតែព្រះរាជធីតាមួយអង្គ ក៏ទ្រង់ព្រះរាជទាន ព្រះរាជធីតា និងរាជសម្បត្តិឲ្យបុរសនោះសោយរាជ្យជាស្តេចទៅ ។
ពាក្យពិតមិនចេះស្លាប់
(ស្រង់ចេញពីសៀវភៅប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរភាគ១)